Шрифт:
Ити кэмэ тиэргээ киирэр олбуор аана кыыкынаан аhыллара иhилиннэ. Чуумпура сыппыт Баатыр ойон тураат, рэн баргыйа-баргыйа, аан диэки ыстанна.
– Чот! Бу ыт киhини сиэри гынна?! Киэр буол!.. Бачча хойут киммитин аалла? – Кэтириинэ чарапчылана-чарапчылана аан диэки кыастаста.
Аан айаар уhун курбуу ууохтаах, ааар санныгар рсээк сгэhэрдээх эдэр уол киириэхчэ буола-буола, ыттан куттанан, аантан тутуhан турар.
– Васильевтар манна олороллор дуо? – диэн хаhыытаан ыйытта.
– Манна, манна! Киир, киир! Ити ыт ытырбат, хаhаайымсыйбыта буолар! – Бтр туран, ытын дьарыйа-дьарыйа, уолга утары барда, Кэтириис, билиэн-крн баата баппакка, сыыhа-халты ктэнэн кэнниттэн тhстэ.
– Дорооболору! – уол иhирдьэ атыллаата, Бтргэ илиитин уунна. Эр дьон кытаанахтык илии тутустулар. Уол тургутардыы Кэтириистээх Бтр хардары-таары крд уонна:
– Мин Дьулус Баhылайап диэммин, – диэтэ.
– Хайаларын оото эбити буолла? Хараым сбл крр да билимээри турабын, – диэн Кэтириис саарбахтаабыттыы унаарытта.
Уол дириник hэ тыынна уонна, аны истиэхтэрэ суоа диэбиттии, рсэн биир тыынынан кутан кэбистэ:
– Мин Пётр Игнатьевич оото бн. Миигин ийэм ааын булаар диэбитэ, ол иhин кэллим!
– Туох даа?.. – Кэтириис истибитин итээйбэккэ саа аллайда. Кэргэнин диэки саардыы крбтт чыпчылынаата, харда эрэйэрдии эргичинээтэ.
Бтр соhуйан кэтэин тарбанна, кэлиэх-барыах сирин билбэтэхтии, биир сиргэ тэпсэнээтэ, тоо эрэ нэлэккэйдэммит ырбаахытын кичэллээхтик эттэн аллаарааа диэки тимэхтэнэн кэбистэ, тылыттан матта…
Тh р маннык даллаhан туруохтара эбитэ буолла, верандаттан Вера кыыс р умайыктаммыт саата табыгаhа суох чуумпуну аймаата:
– Маама, тоо тураыт?! Крыловтар козалара хаппыыстаны сиэн эрэр!
Саата суох, кылгас кэм иигэр биир сиргэ дйн турбут дьон, чи хамаанданы истибиттии, аны оуруот диэки ыстаннылар.
Эдэр-эдэр курдук, Дьулус уол кр рднэн ктн, коза аттыгар биирдэ баар буола тстэ. Тугу гыныан билбэккэ, козаны икки аыы муоhуттан харбаан аан диэки соооччу буолла. Коза соhуйан, бээиниии тhээт, хара кнэн уолу муоhунан силэйэн олордьу анньан кэбистэ. Тилэх баттаhа срэн кэлбит Кэтириистээх Бтр ый-хай бтн тэрэн, оуруоттан козаларын рэн таhаардылар.
Дьукку астарбыт илиитин имэринэ-имэринэ, Дьулус туран кэллэ, эргим-ургум крд.
Хаhан Бтр бтэйи блр диэри Кэтириис уол аттыгар кэллэ:
– Уу, сатана стэ сорбутун сордоон да эрэр. Хата улаханнык тыыппатах быhыылаах. Хайыа, эн илиигин быhа тст дуо? Ыл, крдр эрэ. Маннык гыннаххына ыалдьар да? Суох да? Тостуу суох быhыылаах. Чэ, хата, халымыр соус эбит. Барыах, сууйан баран дьуоттаан кэбиhиэхпит.
Ийэтэ билбэт уолун батыhыннаран киирбититтэн Вера соhуйан тэрбэччи крд.
– Вера, аптечканы булан аал уонна чэйдэ тарт.
– а, билигин эрэ аhаан бттбт буолбат дуо? – дьгэлэригэр ойоору турар Вера ааар тпплэтин кэтэн булумахтанарын быыhыгар соґуйан саІа аллайда.
– Тиэтэй! – ийэтэ, утарылаhар туhата суоун биллэрэн, куолаhын сонотто.
Вера били кх оту тосту ктээбэт, мэлдьи клэн мыччыста сылдьар ийэтин саата кытааппытыттан туох эрэ брктэ суох дьыала тахсыбытын йдт, тпплэлэрин турута тэбиэлээт, аптечка крд ыстанна. Ити бириэмээ аалара киирэн, остуол биир уhугар саата суох олорунан кэбистэ. Кэтириис Вера аалбыт аптечкатын хаhан, водород суурадаhынынан уол илиитин бааhын сууйда, дьуоттаан кэбистэ:
– Чэ, сыбаайбаланыаххар диэри оhуо… – диэтэ уонна, илиитин суунаат, иhит бэлэмнии сылдьар кыыhыгар кмлсптнэн барда.
Дьулус турбут сиригэр хамсаабакка балайда турда, хайдах эрэ табыгаhа суох балаыанньаа тбэспит курдук сананна. Олорунан кэбиhиэн – кини манна хаhаайын буолбатах, тахсан баран хаалыан – сыал-сорук гынан кэлбит дьыалатын хайаан дааны тиhээр тиэртэинэ табыллар курдук.
Уол сирэйэ куhаан буолбутун крн, Вера ааhан иhэн уол рсээгин хап гынан ылла, аатын утары олоппоско «олор» диэн имнэннэ, рсээги илдьэн таас ыйыырга ыйаан кэбистэ. Дьулус илиилэрин, ханна гыныаын билбэккэ, нэлэІнэттэ уонна ыйбыт олоппосторугар олороругар тиийдэ.
Кэмниэ кэнээс бары оннуларын булан олордулар, ол тухары саа-иэ суох. Ким да саарбатыттан бэркиhээн эбитэ дуу, дьаhайар санаатын батарбакка дуу Кэтириис бастакынан тыл ыhыгынна:
– Хайа, айан киhитэ, сылайбыты буолуо?! Итиитэ киллэрин уонна оттон… туох сыаллаах-соруктаах кэлбиккин тоо тэбээн кэбис!
Уол иэдэстэриттэн саалаан сыыйа кулгаахтарыгар тиийэ кытар гынна, сыпсырыйбыт чэйин тыастаахтык ыйыстан кылк гыннарда, чааскытын тттр ууран, илиитин холбуу тутунна уонна тарбахтарын имитэ-имитэ, быhыта-орута кэпсээбитинэн барда: